آموزش نصب و سیم‌بندی کارت انکودر داتیس (PG)؛ راهنمای انتخاب مدل و اتصال پایه‌ها
سیم‌بندی کارت انکودر داتیس از انتخاب کارت مناسب شروع می‌شود، نه از اتصال سیم‌ها. برای برقراری ارتباط صحیح میان انکودر موتور و درایو آسانسور، باید نوع سیگنال انکودر، ولتاژ تغذیه و نام ترمینال‌های کارت PG با مشخصات تجهیزات هماهنگ باشند. اشتباه در انتخاب کارت ۵ یا ۱۲ ولت، جابه‌جایی پایه‌های سیگنال یا کابل‌کشی نامناسب می‌تواند عملکرد سیستم فیدبک را مختل کند و حتی به انکودر آسیب برساند.
در این آموزش، ابتدا تفاوت چهار کارت PG-i05، PG-i12، PG-EnDat و PG-SinCos را بررسی می‌کنیم؛ سپس سراغ جدول پایه‌ها، روش اتصال انکودر به درایو، شیلد کابل و نکات مهم پیش از راه‌اندازی می‌رویم.
نکته ایمنی: نصب و سیم‌بندی تجهیزات درایو باید توسط فرد متخصص انجام شود. پیش از بازکردن درایو یا اتصال کارت PG، تمام منابع تغذیه درایو را خاموش کنید و از بی‌برق‌بودن مدار مطابق رویه ایمنی تجهیزات اطمینان بگیرید.
کارت انکودر PG چیست و چه کاربردی در آسانسور دارد؟
کارت PG (کارت رابط انکودر) ارتباط میان انکودر موتور و درایو را برقرار می‌کند. انکودر اطلاعات مربوط به حرکت موتور را به‌صورت سیگنال‌های فیدبک ارائه می‌دهد و درایو از این اطلاعات برای کنترل سرعت، موقعیت و جهت حرکت آسانسور استفاده می‌کند.
مسیر کلی اتصال به این صورت است:
انکودر موتور ← کابل انکودر ← کارت PG ← کابل رابط کارت ← درایو آسانسور
در کارت‌های داتیس معرفی‌شده در این مقاله، رابط سمت درایو با مشخصه RS485 ارائه شده است. بنابراین عبارت «کابل LAN کارت PG» که برای کابل رابط به‌کار می‌رود، به‌تنهایی به معنی ارتباط اترنت نیست؛ نوع ارتباط را باید از مشخصات خود کارت تشخیص داد.
انتخاب کارت PG داتیس بر اساس نوع انکودر
پیش از سیم‌بندی، مشخص کنید انکودر موتور افزایشی (Incremental)، مطلق EnDat یا SinCos است. ولتاژ یکسان لزوماً به معنی سازگاری کارت‌ها نیست؛ برای مثال، سه مدل PG-i05، PG-EnDat و PG-SinCos همگی تغذیه ۵ ولت دارند، اما برای سیگنال‌های یکسان طراحی نشده‌اند.
| مدل کارت PG | نوع انکودر | ولتاژ تغذیه انکودر | رزولوشن اعلام‌شده | کاربرد |
|---|---|---|---|---|
| PG-i05 | افزایشی | ۵ ولت | ۱۰۲۴ | موتور گیربکس |
| PG-i12 | افزایشی | ۱۲ ولت | ۱۰۲۴ | موتور گیربکس |
| PG-EnDat | مطلق EnDat | ۵ ولت | ۲۰۴۸ | موتور گیرلس |
| PG-SinCos | SinCos | ۵ ولت | ۲۰۴۸ | موتور گیرلس |
اعداد رزولوشن، مشخصات اعلام‌شده برای این کارت‌ها هستند؛ برای انتخاب نهایی، نوع و مشخصات واقعی انکودر نصب‌شده روی موتور نیز باید بررسی شود.
تفاوت کارت‌های PG-i05 و PG-i12
هر دو کارت برای انکودر افزایشی با ورودی‌های پالس A+، A−، B+ و B− استفاده می‌شوند. تفاوت اصلی آن‌ها در خروجی تغذیه انکودر است:
- PG-i05: خروجی تغذیه ۵ ولت DC
- PG-i12: خروجی تغذیه ۱۲ ولت DC
بنابراین، شباهت ترمینال‌های سیگنال به معنی قابلیت جایگزینی این دو مدل نیست. پیش از انتخاب کارت، ولتاژ مجاز انکودر را از مشخصات فنی آن بررسی کنید.
نقشه سیم‌بندی کارت PG-i05 و PG-i12 برای انکودر افزایشی
در کارت‌های افزایشی داتیس، دو جفت ورودی A و B برای دریافت سیگنال‌های انکودر در نظر گرفته شده و تغذیه انکودر از ترمینال ولتاژ و GND تأمین می‌شود.
| ترمینال | عملکرد در PG-i05 | عملکرد در PG-i12 |
|---|---|---|
A− |
ورودی سیگنال A− | ورودی سیگنال A− |
A+ |
ورودی سیگنال A+ | ورودی سیگنال A+ |
B− |
ورودی سیگنال B− | ورودی سیگنال B− |
B+ |
ورودی سیگنال B+ | ورودی سیگنال B+ |
5 / 12 |
خروجی +5 VDC ±5%، با جریان اعلام‌شده 200 mA |
خروجی +12 VDC ±5%، با جریان اعلام‌شده 200 mA |
GND |
مرجع صفر ولت | مرجع صفر ولت |
| رابط سمت درایو | RS485 |
RS485 |
نکته: ترمینال تغذیه در جدول مشخصات با عدد 5 یا 12 مشخص می‌شود و روی تصویر مدل‌ها برچسب 5V یا 12V دیده می‌شود. در زمان نصب، برچسب روی کارت واقعی را ملاک قرار دهید.
اگر انکودر سیم A− و B− نداشته باشد چه کنیم؟
در برخی انکودرهای افزایشی، فقط سیگنال‌های A+ و B+ در دسترس‌اند. برای دو مدل PG-i05 و PG-i12، چنانچه سیم‌های A− و B− وجود نداشته باشند، باید ترمینال‌های A− و B− کارت PG به GND همان کارت پل شوند.
این اتصال یک دستور مشخص برای همین دو کارت و همین وضعیت است؛ آن را به کارت‌های PG-EnDat یا PG-SinCos تعمیم ندهید. همچنین GND سیگنال را با ترمینال ارت یا اتصال شیلد اشتباه نگیرید.
سیم‌بندی کارت PG-EnDat برای انکودر مطلق موتور گیرلس
کارت PG-EnDat برای انکودر مطلق EnDat با تغذیه ۵ ولت و رزولوشن اعلام‌شده ۲۰۴۸ معرفی شده است. برخلاف کارت‌های افزایشی، در این مدل علاوه بر ورودی‌های A و B، پایه‌های DT و CK و خروجی‌های مانیتورینگ نیز وجود دارند.
| ترمینال | نوع اتصال و عملکرد |
|---|---|
+5V و 0V |
خروجی تغذیه ۵ ولت و مرجع صفر ولت؛ برای خروجی ۵ ولت، ±5% و 200 mA اعلام شده است |
a |
خروجی مانیتورینگ پالس A |
b |
خروجی مانیتورینگ پالس B |
DT و DT̅ |
ورودی‌های سیگنال DT با نماد معمولی و خط‌دار |
CK و CK̅ |
ورودی‌های سیگنال CK با نماد معمولی و خط‌دار |
A+ و A− |
ورودی‌های سیگنال A |
B+ و B− |
ورودی‌های سیگنال B |
| ترمینال با علامت ارت | اتصال ارت |
| رابط سمت درایو | RS485 |
در چیدمان این کارت، دو جفت ترمینال تغذیه +5V و 0V دیده می‌شود. وجود این ترمینال‌های تکراری به معنی امکان جمع‌کردن ظرفیت جریان خروجی‌ها نیست.
دو نکته هنگام اتصال EnDat اهمیت ویژه دارند:
- پایه‌های کوچک
aوbخروجی مانیتورینگ هستند؛ آن‌ها را با ورودی‌هایA+،A−،B+وB−اشتباه نگیرید. - علامت بالای
DT̅وCK̅بخشی از نام ترمینال است. برای تعیین جای دقیق این پایه‌ها، نوشته‌های روی بدنه کارت و مشخصات کانکتور انکودر را با یکدیگر تطبیق دهید.
سیم‌بندی کارت PG-SinCos برای موتور گیرلس
کارت PG-SinCos برای انکودرهای SinCos با تغذیه ۵ ولت و رزولوشن اعلام‌شده ۲۰۴۸ کاربرد دارد. در این مدل، علاوه بر خروجی‌های مانیتورینگ a و b، پنج گروه ورودی سیگنال با علامت مثبت و منفی وجود دارد.
| ترمینال | نوع اتصال و عملکرد |
|---|---|
+5V |
خروجی +5 VDC ±5%، با جریان اعلام‌شده 200 mA |
0V |
مرجع صفر ولت |
a و b |
خروجی مانیتورینگ پالس‌های A و B |
A− و A+ |
ورودی‌های سیگنال A |
B− و B+ |
ورودی‌های سیگنال B |
C− و C+ |
ورودی‌های سیگنال C |
D− و D+ |
ورودی‌های سیگنال D |
R− و R+ |
ورودی‌های سیگنال R |
| ترمینال با علامت ارت | اتصال ارت |
| رابط سمت درایو | RS485 |
در سیم‌بندی SinCos باید نام کامل هر پایه و علامت مثبت یا منفی آن رعایت شود. همچنین، ترتیب فیزیکی ترمینال‌ها را از روی نوشته‌ها و جانمایی همان مدل کارت بخوانید؛ جدول عملکرد پایه‌ها به‌تنهایی جایگزین بررسی ترتیب واقعی اتصالات نیست.
مراحل نصب و اتصال کارت PG به درایو آسانسور
برای نصب منظم و کاهش احتمال خطای سیم‌بندی، مراحل زیر را به‌ترتیب انجام دهید:
- برق را قطع کنید. تمام منابع تغذیه درایو را خاموش و بی‌برق‌بودن مدار را طبق دستورالعمل ایمنی تجهیزات بررسی کنید.
- مدل کارت و انکودر را تطبیق دهید. نوع انکودر، ولتاژ تغذیه و سیگنال‌های موردنیاز را با مدل PG مطابقت دهید.
- محل نصب و اتصال را بررسی کنید. درب درایو را مطابق دستورالعمل تجهیز باز کنید و محل اتصال کابل رابط کارت را شناسایی کنید.
- کابل انکودر را سیم‌بندی کنید. هر رشته را با توجه به نام ترمینال، علامت
+و−و مشخصات انکودر به کارت وصل کنید؛ صرفاً به رنگ سیم‌ها تکیه نکنید. - کارت را به درایو متصل کنید. کابل رابط کارت PG به درایو و کابل انکودر به کارت متصل می‌شود. نوع رابط سمت درایو در این مدل‌ها
RS485است. - مسیر کابل و شیلد را کنترل کنید. مسیر کابل سیگنال را از سیم‌کشی قدرت جدا نگه دارید و اتصال شیلد را به محل ارت مشخص‌شده انجام دهید.
- اتصالات را دوباره بازبینی کنید. پیش از بازگرداندن تغذیه، ولتاژ کارت، ترمینال‌ها، پل‌های مجاز و سلامت کابل را کنترل کنید.
توجه: مراحل بالا مربوط به نصب و کنترل سیم‌بندی است. تنظیم پارامترهای درایو، راه‌اندازی و آزمون عملکرد باید طبق دستورالعمل اختصاصی همان درایو و انکودر انجام شود.
کابل مناسب، اتصال شیلد و کاهش نویز در سیم‌بندی PG
سیگنال‌های انکودر ممکن است تحت تأثیر تداخل الکترومغناطیسی کابل‌های قدرت قرار بگیرند. به همین دلیل، استفاده از کابل شیلددار و جداسازی مسیر سیگنال از مسیر قدرت از نکات مهم نصب کارت PG است.
مشخصات کابل پیشنهادی برای این مجموعه:
CAT6 – AWG24 – 100 Ω – 250 MHz
هنگام کابل‌کشی این موارد را رعایت کنید:
- برای کابل کارت PG و کابل‌های قدرت، مسیرهای جداگانه در نظر بگیرید.
- شیلد کابل را به ترمینال دارای علامت ارت روی کارت PG متصل کنید.
- از خم‌های شدید، وصله‌زدن و چندتکه‌کردن کابل انکودر و کابل رابط کارت خودداری کنید.
- کابل رابط سمت درایو و کابل انکودر را با یکدیگر اشتباه نگیرید.
- پیش از اتصال نهایی، ولتاژ و مشخصات انکودر را با کارت انتخاب‌شده تطبیق دهید.
تفاوت مهم: ترمینال GND در مدار سیگنال، همان ترمینال دارای علامت ارت نیست. همچنین پل‌زدن A− و B− به GND فقط در شرایط مشخص‌شده برای کارت‌های افزایشی PG-i05 و PG-i12 مطرح است.
اشتباهات رایج در سیم‌بندی کارت انکودر داتیس
بخش قابل‌توجهی از خطاهای نصب با چند بررسی ساده پیشگیری می‌شود:
| اشتباه رایج | اقدام صحیح |
|---|---|
| انتخاب کارت صرفاً بر اساس شباهت ظاهری | نوع انکودر و ولتاژ موردنیاز را هم بررسی کنید. |
| استفاده از PG-i05 برای انکودر ۱۲ ولت یا برعکس | ولتاژ خروجی کارت را با مشخصات انکودر تطبیق دهید. |
جابه‌جایی پایه‌های + و − |
نام کامل ترمینال‌ها را پیش از اتصال کنترل کنید. |
اشتباه‌گرفتن a و b با ورودی‌های A و B |
خروجی مانیتورینگ را از ورودی سیگنال جدا تشخیص دهید. |
تعمیم پل A− و B− به مدل‌های دیگر |
این پل فقط در وضعیت تعیین‌شده برای PG-i05 و PG-i12 مجاز است. |
| عبور کابل انکودر کنار کابل قدرت | مسیر کابل سیگنال را از قدرت جدا کنید. |
| اتصال شیلد به ترمینال نامناسب | محل دارای علامت ارت را شناسایی کنید. |
| اتکا به رنگ سیم به‌جای نام سیگنال | تطبیق را با مشخصات خود انکودر و برچسب کارت انجام دهید. |
چک‌لیست نهایی پیش از راه‌اندازی و سیم‌بندی کارت انکودر داتیس
- برق تمام منابع تغذیه درایو قطع شده و ایمنی کار بررسی شده است.
- مدل کارت PG با نوع انکودر مطابقت دارد.
- ولتاژ ۵ یا ۱۲ ولت با نیاز انکودر هماهنگ است.
- اتصال پایه‌های
A،Bو در صورت وجودDT،CK،C،DوRبازبینی شده است. - خروجی‌های مانیتورینگ
aوbبا ورودی‌های سیگنال اشتباه نشده‌اند. - اتصال احتمالی
A−وB−بهGNDفقط در کارت و شرایط مجاز انجام شده است. - شیلد به محل ارت مشخص‌شده متصل است و کابل‌های سیگنال از قدرت جدا هستند.
- کابل انکودر و کابل رابط کارت بدون وصله و آسیب ظاهری‌اند.
پرسش‌های متداول درباره سیم‌بندی کارت انکودر داتیس (PG Card)
کارت PG در آسانسور چه کاری انجام می‌دهد؟
کارت PG رابط میان انکودر موتور و درایو است و مسیر دریافت اطلاعات فیدبک را برای کنترل سرعت، موقعیت و جهت حرکت فراهم می‌کند.
تفاوت PG-i05 و PG-i12 چیست؟
هر دو برای انکودر افزایشی موتور گیربکس استفاده می‌شوند، اما خروجی تغذیه PG-i05 برابر ۵ ولت و PG-i12 برابر ۱۲ ولت است.
برای موتور گیرلس کدام کارت PG مناسب است؟
اگر انکودر موتور EnDat باشد، مدل PG-EnDat و اگر از نوع SinCos باشد، مدل PG-SinCos مطرح است. انتخاب نهایی باید با مشخصات فنی انکودر و درایو تطبیق داده شود.
آیا کابل LAN کارت PG به معنی اتصال اترنت است؟
خیر؛ نام کابل به‌تنهایی نوع پروتکل را تعیین نمی‌کند. رابط سمت درایو در مدل‌های بررسی‌شده RS485 اعلام شده است.
آیا می‌توان A− و B− را در همه کارت‌های PG به GND وصل کرد؟
خیر. این اتصال فقط برای PG-i05 و PG-i12 و در شرایطی است که انکودر فاقد سیم‌های A− و B− باشد.
آیا رنگ سیم‌های انکودر در تمام برندها یکسان است؟
نباید چنین فرضی کرد. اتصال را بر اساس نام سیگنال و مشخصات همان انکودر، نه صرفاً رنگ عایق سیم‌ها انجام دهید.
شیلد کابل انکودر را به کجا وصل کنیم؟
شیلد باید به ترمینال دارای علامت ارت کارت PG متصل شود. این اتصال را با ترمینال مرجع سیگنال GND یکی ندانید.
جمع‌بندی
برای نصب و سیم‌بندی کارت انکودر داتیس، سه اصل را در اولویت بگذارید: انتخاب مدل متناسب با نوع انکودر، تطبیق دقیق ولتاژ و ترمینال‌ها، و کابل‌کشی اصولی با رعایت شیلد و جداسازی از قدرت. مدل‌های PG-i05 و PG-i12 برای انکودر افزایشی با تغذیه متفاوت‌اند؛ در مقابل، PG-EnDat و PG-SinCos برای دو نوع متفاوت از انکودرهای مورد استفاده در موتور گیرلس طراحی شده‌اند.
در پروژه‌هایی که مشخصات انکودر، چینش کانکتور یا سازگاری تجهیزات روشن نیست، پیش از برقراری اتصال از خدمات پس از فروش داتیس راهنمایی تخصصی بگیرید.
